Pomoc społeczna – czym jest i do kogo jest skierowana

Czym jest pomoc społeczna

Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa. Ma umożliwić osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.

Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Jej zadaniem jest także zapobieganie trudnym sytuacjom życiowym przez działania zmierzające do usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem.

Pomoc społeczną organizują organy administracji rządowej i samorządowej. Współpracują w tym zakresie, na zasadzie partnerstwa, z organizacjami społecznymi i pozarządowymi, Kościołem Katolickim, innymi kościołami i związkami wyznaniowymi oraz osobami fizycznymi i prawnymi. Na terenie Gminy Sośno pomocy społecznej udziela Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Sośnie.

Do kogo jest skierowana

Pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu:

• ubóstwa,
• sieroctwa,
• bezdomności,
• bezrobocia,
• niepełnosprawności,
• długotrwałej lub ciężkiej choroby,
• przemocy domowej,
• potrzeby ochrony ofiar handlu ludźmi,
• potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności,
• bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych,
• trudności w integracji cudzoziemców, którzy uzyskali w Polsce status uchodźcy, ochronę uzupełniającą lub określone zezwolenie na pobyt czasowy,
• trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego,
• alkoholizmu lub narkomanii,
• zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej,
• klęski żywiołowej lub ekologicznej.

Lista ma charakter przykładowy. Pomocy można udzielić także z innych powodów, jeżeli uzasadniają to okoliczności sprawy.

Kto ma prawo do świadczeń

Prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje w szczególności:

• osobom posiadającym obywatelstwo polskie, mającym miejsce zamieszkania i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
• cudzoziemcom mającym miejsce zamieszkania i przebywającym w Polsce na podstawie określonych zezwoleń lub statusów, w zakresie i na zasadach określonych w ustawie,
• obywatelom państw członkowskich Unii Europejskiej, EFTA – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, i Konfederacji Szwajcarskiej oraz członkom ich rodzin, którzy mają miejsce zamieszkania w Polsce i prawo pobytu lub stałego pobytu.

Osobie odbywającej karę pozbawienia wolności (poza dozorem elektronicznym) świadczenia z pomocy społecznej nie przysługują, z wyjątkiem pracy socjalnej.

Kryterium dochodowe

Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie lub rodzinie, której dochód nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych powyżej lub innych okoliczności uzasadniających pomoc. Kryteria dochodowe wynoszą obecnie:

• osoba samotnie gospodarująca: 1010 zł,
• osoba w rodzinie (dochód na osobę): 823 zł.

Kryterium dochodowe rodziny stanowi suma kwot kryterium na osobę w rodzinie. Kryteria dochodowe są weryfikowane co 3 lata.

Nie każda pomoc zależy od dochodu. Na przykład interwencją kryzysową obejmuje się osoby i rodziny bez względu na posiadany dochód.

Zasady udzielania pomocy

• Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy.
• Osoby i rodziny korzystające z pomocy są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej.
• Pomoc może być udzielana także w formie pracy socjalnej, czyli działalności zawodowej pracownika socjalnego, która pomaga osobom i rodzinom we wzmacnianiu lub odzyskiwaniu zdolności do funkcjonowania w społeczeństwie.

Formy pomocy (przykłady)

• zasiłki: stały, okresowy i celowy,
• praca socjalna i poradnictwo,
• interwencja kryzysowa (Punkt Interwencji Kryzysowej przy GOPS),
• schronienie, posiłek i niezbędne ubranie.

Pełny katalog świadczeń określa ustawa o pomocy społecznej.